Project 1 Wonden geslagen door racisme. Samen verlichten we de pijn.

Wonden geslagen door racisme. 

Samen verlichten we de pijn.

Stuctureel racisme


We spreken van structureel racisme wanneer de bediening binnen een institutie b.v. rechtbank, gemeentehuis, school, sociaal huis enz. beneden de standaard norm is ten gevolge van negatieve reacties op een specifiek groepskenmerk in casu de huidskleur. In dit project hebben we het over de behandeling van mensen met een zwarte huidskleur en over metissen.


Aanhoudend lijden


Veel voorkomende gevolgen van racistische bejegening (1) zijn oversensitiviteit, aanhoudende stress, angst, depressie, vermijdingsgedrag en isolement. Bij jongeren kan het ook de aanleiding zijn voor gedragsproblemen en middelengebruik. Deze opsomming is niet limitatief. Het aanhoudend psychisch lijden leidt ook tot negatieve gevolgen voor de fysieke gezondheid b.v. hoge bloeddruk.


Een oneerlijke strijd


De gekwetste persoon heeft het gevoel dat hij wordt afgewezen door de maatschappij en nergens nog wordt gehoord. Therapeuten (2) weten uit ervaring dat de getraumatiseerde zelfs binnen de sociale sector kan stuiten op negatieve reacties. Dit kan leiden tot wanhoop of agressie.


In zijn boek “Armoede uitgelegd aan mensen met geld” getuigt Tim ‘s Jongers (3) hoe hij uit de armoede opstond. In zijn inleiding haalt deze krachtpatser aan dat hij gelukkig “wit” is want dat hij niet zou weten hoe hij het er van af gebracht zou hebben als hij daarbij de bijkomende handicap van een kleur zou hebben gehad.


Coping mechanismen


Er is niet zoveel geweten over coping mechanismen van slachtoffers van racisme. Volgens therapeute Birgen Taspinar (2) is een veel voorkomende reactie het potje gedekt te houden. Maar dat is niet de beste weg. De raad die zij aan personen met wonden geslagen door racisme wil geven is er over te praten.


We zien dit ook gebeuren b.v. in gezinnen, of individueel met een therapeut, in groep binnen een veilige omgeving -een strategie die de NGO Sankaa hanteerde in het vervolg op haar onderzoek ‘Racisme ontrafeld’ (4)- of binnen een geloofsgemeenschap.


Discrimineren wordt het nieuwe normaal


Wij willen ook naar de daders kijken. Racisme gebeurt dikwijls sluiks. De dader, hij discrimineert maar laat zich niet kennen. Het blijft binnen de kring van gelijkgezinden b.v. een gesloten groep op sociale media, supporters van een sportclub, werknemers van een bedrijf, leden van een politieke partij enz. Let wel, er is altijd een (stilzwijgende) goedkeuring van hoger geplaatsten.

Nu rechts aan de macht is wordt discrimineren het nieuwe normaal. Discriminatieve praktijken worden openlijker, zijn weidverbreid en hebben ernstige gevolgen. Wij willen die blootleggen.

In de spiegel kijken


Wij willen door het maken van een gedetailleerde analyse van de 'case Beau’ de was uithangen van (categorieën van) daders van racisme. Beau is op 10 januari 2019 in Oeganda geboren uit de relatie tussen een zwarte Oegandese moeder en een witte Belgische vader. De erkenning van Beau sleepte meer dan vijf jaar aan.


Een tentoonstelling (5) zal de tijdslijn van de zaak -tussen 2018 en 2025- volgen. De actoren -gemeenteambtenaar, substituut, politieinspecteur, rechter, advokaat enz.- en hun woorden/acties worden voorgesteld door een cartoonist en een copywriter. We willen de actoren in de spiegel laten kijken.

Parallel met de actie van de actoren volgen we de evolutie in het leven van Beau en zijn ouders. Wat brengt de procedure bij hen teweeg? Emotioneel, mentaal, fysiek, sociaal, moreel, financieel,...? Waar staan ze? Wat kunnen ze aan? Wordt het teveel? Zoeken ze hulp? Vinden ze hulp?

De ontaarding van de samenleving

In het najaar van 2013 is in enkele Vlaamse kranten voor het eerst het woord ‘schijnkinderen’ opgedoken (6). Een shift in het taalgebruik die mensen meteen had moeten alarmeren, want ‘schijnkinderen’ bestaan niet. Kinderen zijn echt, zijn mensen en hebben rechten, o.a. op een naam, op ouders,...

In 2018 vroeg het Magazine MO zich af: Creëert België straks schijnkinderen? (7) Onze tentoonstelling geeft hierop een antwoord. Wij hopen dat de tentoonstelling u zal informeren over de mechanismen van racisme en over de verregaande gevolgen er van.

Politiek bewustzijn

Wij hopen dat de tentoonstelling u zal aanzetten tot het aanscherpen van uw politiek bewustzijn. Er worden artificiële categorieën gecreëerd met uitsluitend negatieve kenmerken. Het wordt steeds meer ‘bon ton’ te schelden over nieuwkomers. Beleidsmakers maken hen tot zondebokken. Integratiekansen voor nieuwkomers worden afgebouwd. Dienstverleners keren hen de rug toe. Stilaan worden knokploegen in stelling gebracht. De gevolgen laten zich raden en worden steeds extremer.

Wij willen iedereen aanzetten te spreken over racisme daar waar het zich voordoet en te kiezen voor een zorgzame samenleving zonder excessen. Lokale opvanginitiatieven vormen daar een onontbeerlijk onderdeel van.(8)

Schrijn

In deze ruwe tijden willen we ook een plaats van bezinning creëren. Wij beogen een schrijn waarin één of meerdere beelden of schilderijen worden bewaard die zowel de spirituele kracht als het historisch lijden van het Afrikaanse volk symboliseren en dat open staat voor pelgrims. Bezoekers kunnen er in rust verwijlen, troost zoeken, een boodschap achterlaten en vragen om geestelijke steun.

Begroting

We hebben een begroting opgemaakt voor de tentoonstelling en het schrijn.

Voor de tentoonstelling varieert de kost naargelang de uitvoering tussen 6.130 en 10.680 euro. Kostenposten zijn materiaal, personeel, vervoer/opstelling en publiciteit. We beogen een professioneel verzorgde tentoonstelling die beurtelings in alle Vlaamse provincies wordt getoond.

Het schrijn wordt naargelang de uitvoering begroot op 5.180 tot 7.980 euro. Kostenposten zijn de 3 kunstwerken en het schrijn zelf.

Een aantal basiskosten -b.v. projectplanning; sturing en bewaking uitvoering; rapportering- worden gedekt door de vzw zelf. Er is geen verloning voor prestaties van vzw leden.

Steun

Wil u het project steunen dan kan u een storting doen op bankrekening BE86 1430 8729 4950 van VZW 3C met vermelding “project 1 / spreken over racisme”. Eventueel kan u opgeven of u de tentoonstelling dan wel het schrijn wil steunen. Steunverleners die hun e-mail achterlaten worden op de hoogte gehouden van het verloop van het project. Voor meer informatie kan u schrijven naar leonpeeters53@gmail.com


Noten

(1) Welke impact heeft discriminatie of racisme op kinderen en jongeren? | Nederlands Jeugdinstituut

(2) ‘Racisme laat bij elk slachtoffer een wonde achter’ — Achtergrond — Sociaal.Net

(3) Tim ‘s Jongers, Armoede uitgelegd aan mensen met geld. De Correspondent, 2024.

(4) Sankaa vzw, Racisme ontrafeld. Een inkijk in hoe personen met Afrikaanse roots in België zich anders behandeld of uitgesloten voelen. 2022

(5) Het verhaal van Beau en zijn ouders kan verspreid worden langs verschillende wegen: een boek, een podcast, een tentoonstelling, een toneelstuk, een film… We kiezen hier voor een interactieve tentoonstelling.

(6) Het Laatste Nieuws, Schijnkinderen zijn nieuwste vorm van migratiefraude. 25 januari 2013.

VRT Nieuws, Illegalen voeren steeds vaker “schijnkinderen” op. 25 januari 2013.

De Standaard, Onderzoek naar fraude met schijnkinderen. 26 januari 2013.

'Schijnkinderen' is a word that first appeared in the Flemish press in 2013. It indicates that one of the parents of the child is fake/not ready to care for the child. The real or the fake parent wants to help the other parent obtain residence papers. That practice is illegal. There is probably no English synonym for this word. The best option seems 'fake children'.

(7) Tine Danckaers, Creëert België straks schijnkinderen? MO Magazine, maart 2018.

(8) Anneween Van Bossuyt, huidig minister van Asiel, Migratie, Maatschappelijke Integratie en Grootstedelijk Beleid in de Regering-De Wever I wil de lokale opvanginitiatieven afschaffen.